SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ
ESNAF VE ÇALIŞANLAR SIHHİ MUAYENE VE PORTÖR UYGULAMASI
Portör uygulamaları1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu` nun 126 ve 127. maddelerindeki hükümler ile Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü`nün 2005/9 sayılı genelgesi hükümlerine göre yapılmaktadır.
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 126. ve 127. maddelerinde;
Madde 126 – ``Yenilecek ve içilecek şeyler satan veya veren veyahut taharet ve nezafete müteallik sanatlar ifa edenler her üç ayda bir kendilerini muayene ettirerek bir sıhhi rapor almağa mecburdurlar. Bunlardan devrei sirayette frengi ve sâri verem ve cüzzama müptela olanlarla halkın istikrah ve nefretini mucip bir cilt hastalığına duçar olanlar sanatlarını icradan menolunurlar.``
Madde 127 – ``126 ncı maddede zikrolunan sıhhi muayene meccanen belediye tabipleri tarafından yapılır. Belediye tabipleri bulunmayan yerlerde bu vazife hükümet tabipleri tarafından icra olunur. Mahalli belediyelerince hangi meslek ve sanat erbabının muayeneye tabi olduğu 266 ncı maddede zikredilen nizamnameye dercolunur.``hükümleri mevcuttur.
Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere;gıda üretim yerleri ve sıhhi müesseselerde çalışanların bulaşıcı hastalık taşıyıcılığı yönünden her 3 ayda bir muayene olma ve sıhhi rapor alma mecburiyeti getirilmiş ve bu sıhhi muayenenin de ücretsiz olarak belediye tabipleri veya hükümet tabipleri tarafından yapılacağı belirtilmiştir.
Portör taraması için yapılacak tetkikler şunlardır:
-Gaita kültürü(salmonella ve shigella yönünden ,en az yılda bir)
-Dışkının mikroskopik incelenmesi(entamoeba hystolica kistleri,giardia lamblia kistleri ve helmint yumurtaları yönünden,en az altı ayda bir)
-Boğaz ve burun kültürü(staphylococcus aureus yönünden,en az yılda bir)
-Akciğer grafisi(tüberküloz yönünden,en az yılda bir)
Bu çerçevede; 1)portör muayenesine esas tetkiklerinin resmi sağlık kurum ve kuruluşlarının yanısıra,9 Mart 2000 gün ve 23988 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanarak yürürlüğe giren``Ayakta Teşhis ve tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik``de tanımlanan özel sağlık kuruluşları,2219 sayılı Hususi Hastaneler Kanunu kapsamında Sağlık Bakanlığından ruhsatlı özel hastaneler,3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Fizyoterapi Müesseseleri Hakkunda Kanun ile 992 sayılı Seriri Taharriyat ve Tahlilat Yapılan ve Masli Teamüller Aranılan Umuma Mahsus Bakteriyoloji ve Kimya Laboratuarları Kanunu kapsamında Sağlık Bakanlığından ruhsatlı radyoloji laboratuarları ve tıbbi tahlil laboratuarları tarafından yanlızca kendi il hudutları dahilinde yapılması,
2)Akciğer grafisi istenen kişilerin Sağlık Bakanlığına bağlı kuruluşlar,Sağlık Bakanlığından ruhsatlı özel radyoloji laboratuarları,radyoloji uzmanı sorumluluğunda olmak ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan lisans almak suretiyle bir arabaya monte edilmiş gezici röntgen cihazı ünitelerinde portör muayenesi için mikrofilm veye standart akciğer grafisi tetkiklerinin ,yanlızca kendi il hudutları dahilinde yapılması gerekmektedir.
Gıda üretim yerleri ve sıhhi müesselerde çalışanların portör muayeneleri Balıkesir Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğünde görevli belediye tabipleri tarafından yapılmaktadır. Portör muayenesine esas tetkikler yaptırılıp,kişiye özel esnaf muayene kartlarına işlenmektedir.
Kanun uyarınca portör muayenelerinin ücretsiz olarak yapılması zorunlu olduğundan,portör muayenesi ücreti talep edilmemektedir.Ancak esnaf muayene kartları için fotoğraf ve kart ücreti istenmektedir.
Esnaf Muayene Kartlarının işyerlerin bulundurulması, Gıda ve Ruhsat Denetim Ekipleri`ne gösterilmesi zorunludur.